image1 image2 image3 image4 image5 image6 image7
logo

Planinarska oprema (uopšteno)

Svaka planinarska tura, bila jednodnevna ili visednevna zahtijeva nosenje neophodne opreme koja će vam boravak u prirodi učiniti komfornijim i sigurnim.

Za lake jednodnevne ture tokom ljeta i jeseni potrebne su bolje patike ili gojzerice, ranac u koji se pakuju stvari, hrana i voda za jedan dan, rezervna odjeca i čarape, zaštita od sunca, kiše i sl.

Sto se tiče višednevnih tura, potrebno je ponijeti više hrane i vode ukoliko u blizini nema izvora, rezervnu odjeću, opremu za kampovanje, pribor za održavanje higijene i sl.

 


 

Cipele su najvazniji dio lične planinarske opreme, a biramo ih na osnovu terena i godišnjeg doba, težine ranca koji nosimo i sl.

Više o planinarskim cipelama u posebnom članku:

http://www.srdanovic.me/korisno/13-gojzerice-odabir-pravih-i-odrzavanje

 


 

Planinarski ranac je podjednako bitan dio opreme. 

Na jednodnevnim turama koriste se oni manje litraže, ljeti je dovoljan ranac od oko 30 litara, a zimi, zbog nošenja više odjeće i opreme se praktikuje nošenje ranca od oko 45 litara, u zavisnosti od tipa ture.

Postoji nekoliko tipova ranaca koji se razlikuju po namjeni - biciklistički, planinarski, alpinistički, i dr.. Za generalno planinarenje se bira lakši ranac, u koji je moguće kompaktno spakovati stvari, sa pregradama i džepovima za organizaciju opreme. U zadnje vrijeme su sve popularniji oni sa mrežom na leđima koji omogućavaju disanje leđa i značajno utiču na smanjenje znojenja. Takav ranac je idealan za jednodnevne ljetnje, i biciklističke ture, ali preporučujem samo one koji su dobro odvojeni od leđa.

Kod većine ranaca stvari se pakuju odozgo, a sistemom pregrada je moguće organizacija opreme tako da vam je što brže dostupna na terenu, vađenjem sa strane ili odozdo.

Kada pakujemo ranac, u "kapu" stavljamo sitnice koje nam često trebaju - naočare, mobilni telefon, i sl. a u glavnu pregradu odjeću, hranu, drugu opremu i sl.
Pri pakovanju, veoma je bitan raspored težine - na dnu ranca idu lakše stvari, tipa vreća za spavanje, po sredini - pri leđima idu teže stvari, a pri vrhu opet lagane, kako bi pri kretanu imali što bolju ravnotežu i kako nas ranac ne bi "bacao".

 

 

 

Za zimske ture neophodan je ranac koji ima kačenja za jedan ili dva cepina, a mnogi imaju pojas koji se skida kako bi mogli nesmetano da koristite alpinistički pojas.

 


 

Odjeća

Odjeća koja se nosi na ljetnjim turama se ne razlikuje bitno od one koja se nosi zimi - U planini uvijek važi princip slojevitnog oblačenja.

Ljeti se uglavom u rancu nosi par rezervnih majica, preporučuje se nošenje "aktivnog vesa", što podrazumijeva veš koji ide uz tijelo i dobro "diše"  i veoma se brzo susi. Važno je sa sobomu imati i šuskavac, odnosno jaknu vjetrovku, jer na vrhovima zna biti veoma vjetrovito i hladno.

Zimske ture iziskuju puno vise opreme, a više o tome možete pročitati u posebnom članku:

http://www.srdanovic.me/korisno/15-zimsko-planinarenje-oprema

 


 

Štapovi

Jedna od veoma korisnih stvari koju ljudi cesto zanemaruju a sjete se tek kad osjete posljedice dugog pješacenja sa dosta opreme na leđima. Štapovi štite koljena i olakšavaju nošenje teške opreme jer dio težine prenose na ruke, pa ih je veoma važno nositi na dužim turama na kojima nosimo težak ranac.

Razlikuju se skijaški planinarski štapovi. Skijaški su iz jednog dijela i ne skupljaju se, planinarski su obično teleskopski i mogu da se skupe na 30-ak santimetara.

Preporučujem štapove bez amortizera i sa sistemom za spajanje koji koristi firma Black Diamond, jer se kod onih koji se spajaju "zavidavanjem" sistem veoma brzo istroši i štapovi postanu neupotrebljivi.

 

 

 


 

Vreća za spavanje 

Prilikom kampovanja vreća je nezamjenjivi dio opreme, koji je važno dobro izabrati shodno tome koje je godišnje doba i u kojim uslovima ćemo spavati.

Postoji vise tipova vreća za spavanje, razlikuju se po obliku, sastavu, temperaturi za koju su namijenjene i sl.

Najbolje vreće su one "mumija" oblika, koje se skupljaju ka dolje, u kojima ima manje prostora za pokrete ali su toplije. Danas se najviše koriste sintetičke vreće, dok se perjane koriste za veće visine i mnogo niže temperature. Perjane vreće su toplije ali im je mana to što se mnogo sporije suše od sintetičkih.

Svaka vreća ima temperaturni opseg za koji je namijenjena. Na vreći bi trebalo da postoje sljedeći podaci:

HIGH COMFORT - temperatura na kojoj je u vreću ugodno spavanje

LOW COMFORT / LIMIT COMFORT - najniža temperatura u kojoj je moguće ugodno spavanje u vreći

EXTREME - temperatura pri kojoj je moguće spavanje u vreći, u ograničenom vremenu, za prosječnu osobu dobro obučenu

* Navedene vrijednosti treba uzimati sa rezervom, a za ženski pol je potrebna vreća sa šta nižim temperaturama.

 

Za spavanje na otvorenom koriste se bivak vreće. One su napravljene od materijala koji je otporan na rosu i vjetar, i u njih stavljamo običnu vreću. Danas su sve više prisutne bivak vreće od materijala koji dišu pa ćete se mnogo manje znojiti.

Sintetičku vreću možete pakovati bilo kako, a perjanu po mogućnosti raširite kada dođete kući, kako se perje ne bi sabijalo i time slabila njena izolaciona moć.

 

Ako u planini provodite više dana, po ustajanju iz šatora, vreću otvorite i izbacite da se vjetri i suši od kondenzacije nastale tokom noći.

 

 

 

 


 

Podmetač za vreću

Ovo je dio opreme koji je za spavanje u planini važan gotovo kao i vreća, jer njime dobijate izolaciju od podloge preko koje se gubi velika količina toplote.

Postoji nekoliko tipova podmetača, danas su najčešći oni samonaduvavajući, koji se pakuju i malo i debeli su obično 3-5cm i odlična su izolacija.

 


 

Šator

Šator je neizostavan dio opreme za kampovanja. Postoje različiti tipovi šatora - jednoslojni, dvoslojni i sl, u zavisnosti od toga za prilike u kojima se koriste.

Jednoslojni šatori su dobra opcija jedino ukoliko ih koristite za spavanju na moru, jer ćete se u njima i ljeti probuditi mokri u planini. Ovo naravno ne važi za skupe šatore od goretexa, koji se koriste kao "jurišni" šatori na ekspedicijama i veoma su laki.

Dvoslojni šatori nisu naročito skupi, a nude veoma dobru zaštitu u svim uslovima, dok je za snijeg i teže uslove ipak potrebno izdvojiti nešto više novca za kvalitetnije šatore (šatori za 4 sezone).

Postoje satori za jednu i vise osoba, a posebno je važno obratiti pažnju da tezinu satora, jer ukoliko je potrebno nositi šator duži dio puta, važna je svaka brojka u kilaži.
Kada na kampovanje ide više osoba, šator je moguće podijeliti - jedna osoba nosi platno, druga klinove.

 

 


 

Lampa

Bez obrzira na to da li idete na jednodnevnu ili višednevnu turu, lampa je dio opreme koji bi trebalo da uvijek imate u rancu.

Danas postoji velik izbor lampi namijenjenih planinarima. Nama su najkorisnije čeone, jer su nam pri kretanju u planini i penjanju obije ruke slobodne.

Postoji više vrsta lampi, od onih manjih slabijeg dometa, do jačih sa eksternim kućištem za baterije i višesatno korištenje na najjačem modu, pa do namjenskih kao što su one za speleologiju i dr.

Preporučujem lampe na AA ili AAA baterije, jer ih uvijek možete zamijeniti u planini, i u slučaju da ostanete bez baterija, možete ih naći i po udaljenim selima.

 

 


 

tekst: Radonja Srdanovic

- zadnja dopuna: 22.02.2015.

2018  Radonja Srdanović - Mountain guide